VEKTÖRLERLE BULAŞAN HASTALIKLAR

Ülkemizde bulaşıcı hastalıkların yayılmasında kaynak ya da taşıyıcı olarak en önemli etmenlerden biri vektörlerdir. Yine de sıtmayı taşıyan anofel dışında vektörlerin hiçbiriyle yeterli savaşım verildiği söylenemez. Vektörler enfeksiyon etkenini iki yolla taşır:
¯ MEKANİK TAŞIMA: Vektör daha önce kontamine olmuş materyel üzerine konunca patojen etkenler ayaklarına ağzına ve bedenine bulaşır. Sağlam kişiye ve onun kullandığı eşyalar ve besinlere konan vektör etkenleri ya doğrudan ya da barsaklardan geçtikten sonra dışkısıyla yayar. Mekanik taşımada tipik vektörler karasinek ve hamamböceğidir. Özellikle uçma yeteneği yüzünden karasineğin verdiği zarar çok daha geniştir. Vibrio cholerea Salmonella Shigella Stafilokok gibi bakteriler; Trahom etkeni ve her türlü barsak parazitinin yumurtası bu yolla kolaylıkla bulaşır.
¯ BİYOLOJİK TAŞIMA: Vektörün insan ya da hayvandan emdiği kanda bulunan patojen etkenler vektörün bedeninde ürer ya da bir yaşam evrimi geçirir. Sağlam kişinin kanının emilmesi sırasında biyolojik taşımanın en tipik vektörleri sivrisinekler ile bit kene ve pirelerdir. Sıtma Kala-Azar Tifüs Sarı Yangı Filariazis bu yolla bulaşır.

VEKTÖR
HASTALIK
Karasinek ve Hamamböceği
Barsak enfeksiyonları Barsak parazitleri Piyodermi Konjunktivit Trahom Hepatitis A Poliomyelit
Sivrisinekler: Anofel
Culeks ve Anofel
Sıtma
Filariazis
Tatarcıklar
Deri Layşmanyozu (Şark Çıbanı)
Kala-Azar
Tatarcık Yangısı
Bit
Epidemik Tifüs
Pire
Veba
Endemik Tifüs
Salyangoz
Şistomiyazis