Sofra Adabı Sofra Kuralları Çocuklara Sofra Adabı Çocuklara Sofrada Uyması Gerekenler

**Sword_of_HeLL** · 10.01.10

Sofra Adabı Sofra Kuralları Çocuklara Sofra Adabı Çocuklara Sofrada Uyması Gereken Kurallar Genel Sofra Adabı Sofrada Uyulması Gereken Kurallar Sofra Adabı Kültürü İslamda Sofra Adabı Sofra Görgüsü Görgü Kuralları
Sofra Adabı Sofra Kuralları Çocuklara Sofra Adabı Çocuklara Sofrada Uyması Gerekenler Çocuğunuza sofra adabı
Çocuklarımızın yediklerine gösterdiğimiz titizliği yemeklerini nasıl yediklerine de gösteriyor muyuz?

Sofra Adabı Sofra Kuralları Çocuklara Sofra Adabı Çocuklara Sofrada Uyması Gerekenler

Sofrada birlikte olmayı ailemiz için zevkli hale getirmemizle başlayacak bu öğreti ileriki yıllarında da ne kadar gerekecek oysa... Başka sofralara da zevk katabilmeleri için önce kendi soframızda alıştırmalıyız.

- Sofrada bir çeşit yemek olmalı. Bir sonraki yemeğe kadar "acıktım" demenin faydasızlığını çocuklara öğretilmeli.

- Yemek aralarında aile tarafından belirlenecek zamanlarda sağlıklı bir ara yemek (muhallebi muz v.b. gibi) verilmeli.

- Çocuklar ne gün ne yenileceği planlamasına ve yemek hazırlamaya (yaş ve becerilerine göre) dahil edilmeliler.

- Yemek planlarken içinde 2-3 çeşit sebze bir çeşit karbonhidrat (patates pirinç yada makarna gibi) bir çeşit protein (Kırmızı et gibi) ve kalsiyum içeren bir gıda (süt peynir gibi) olması gerektiği fikri çocuklara aşılanmalı ve bu konuda planlamalara da katılmalılar. Yemek üzerine yenilecek tatlı da meyve eşliğinde verilmeli.

- Eve sokulmadığı taktirde gözden ırak olan hazır bisküvi gofret cips şeker gibi şeyler de çocukla veli arasında yemek çekişmesini ortadan kaldıracaktır. Bunun yerine peynir buğday krakerleri meyve ev yapması pohaça – kurabiye gibi şeyler yemek arasında öğünlerin yerini almayacak şekilde önerilmeli.

- Aile yemek bütçesinin çok az kısmını şeker gazoz ve cips gibi şeylere ayırmalı bunun gerekliliği çocuğa açıklanmalı ve bunlar ancak haftada bir ve az miktarlarda verilmeye alıştırılmalı.

- Seçenekler ancak iki tür yiyecek arasında sunulmalı. Çocuk seçenek dışı bir şeyi tutturduğunda da istediği yapılmamalı. Örneğin "elma mı istersin armut mu ?" "Yarım sandöviç mi yersin bütün mü ?" şeklinde sorulduğunda çocuğa seçim üstünlüğü verilmiş olunacağından kontrol onlardaymış gibi hissettirir. Unutmayın yemek aynı zamanda insanların psikolojik bir şekilde kontrol isteklerini uyartan bir olaydır.

- "... olursa .... olur" cümle yapısı harikalar yaratan bir denklemdir. Örneğin "masada yerini alırsan tabağına salatanı koyabilirim" türü cümleler sofra düzenini sağlamakta yardımcı olurlar.

- Sofra adabını da sizden örnek alacaklarını unutmayın. Olmalarını istediğinizi kendinizde modelleyin.

- Yemeğini yersen dondurma vereceğim” gibi rüşvet vermeler çocuğa yanlış hedef göstermek olur.

- Yemekten önce el yıkamak sofrayı birlikte kurmak oturarak yemek yemek tabağa az konulan ilk miktarı tamamıyla bitirdikten sonra ikincisini istemek sofrayı birlikte toplamak gibi alışkanlıklar sürekli yapmayla edinilecektir.

- "Ben tokum yemeyeceğim" dese de aile sofrasına eşlik etmesini istediğinizi ve bunun önemini anlamalarına yardımcı olun.

- Sofra sohbetlerine katılmalarını cesaretlendirirken yetişkinlerin sıraları geldiğinde de sessiz durmalarına alıştırın. Kimse hep bir ağızdan konuşulan sofradan zevk almaz.

- Her fırsatta sofralarınıza akraba ve arkadaşlarınızı da katın ki modelleme imkanları ve alıştırma fırsatları çoğalsın.

- Küçük çocukları sofraya uzun süreler bağlamayın. İzin alarak sofradan kalkmalarını da alıştırın. Daha küçükleri de sabırları taşmadan sofradan ayırıp kendi başına yapabileceği başka bir aktivite sağlayın.

- Yemeklerinizi televizyon önünde yemeğe alıştırmayın. Yemek hepiniz için "aile zamanı" olmalı.

- Çocuklarınızın sofra adabını kazanabilmelerinin uzun yıllar alacağını unutmayın bu konuda sabırsızlık göstermemeye çalışın.

**Sword_of_HeLL** · 10.01.10

GENEL SOFRA ADABI

İçinde yaşadığımız toplumlarda herkesin uyması gereken "Görgü kuralları" vardır. Toplumda sevilen sayılan aranan ve sözü geçen bir insan olmamız bu kuralları tam olarak bilmemize ve uygulamamıza bağlıdır. Özellikle Sofra adabı kültürü görgü kurallarının önemli bir yerini oluşturur.

Bu kuralların bazıları şunlardır;
a) Bıçak sapından işaret parmağı kesici kısmın sırtına uzatılarak tutulur. Bıçağı ağıza koymak ayıptır. Bazı kişiler yanlış olarak peynir yerken bıçağı ağzına götürmeyi huy edinmişlerdir. Ekmek de hiçbir zaman bıçakla küçük lokmalara ayrılmaz. Bıçak ekmeğe sürülerek temizlenmez. Gümüş bıçak yalnız meyve yerken kullanılır. Gümüş ve çelik bıçakları ayırmakta yanılmamalıyız. Gümüş bıçak daha parlak olur.
b) Çatal et yenilirken sol elde tutulur bıçak ise sağda tutulur ve eti keser. Sebze yendiğinde çatal sağ elde tutulur yada tekrar sol elde tutularak sağ eldeki bıçakla sebzeler onun üzerine itilir. Çatal yere düşer ise bir yenisinin gelmesi beklenmelidir veya yenisi istenmelidir.
c) Çorba kaşığının kullanılması ülkeden ülkeye değişmektedir. Fransızlar çorbayı kaşığın ucu ile içerler. İngilizler ve Amerikalılar kaşığın yanı ile içerler. Her ikiside uygulanabilir. Çorba içildikten sonra kaşık yere konmaz doğrudan doğruya tabağın içine bırakılmalıdır.
d) Peçete tam olarak açılmaz uzunlamasına dizlerin üzerine serilir. Peçeteyi göğse takmak yeleğe geçirmek ayıptır. Yemek bittikten sonra peçete toplanıp katlanmadan tabağın yanına bırakılır. Eğer bir bayanın peçetesi yere düşerse hemen yanında oturan kişi (bay) peçeteyi yerden hemen kaldırmalıdır. Bir şey içerken ağzımızı önce silmemiz gerekir. Dudaklarımız bardağın üzerinde hiç bir iz bırakmamalıdır. Ses çıkarmadan içmeyi öğrenmeliyiz. Bir kerede bardak boşaltılmamalıdır.

Sofra ve yemek görgüsünde sunulan yemekleri belli yöntemler çerçevesinde yiyebilmek öğrenilmesi gereken önemli bir noktadır. "Her yiğidin bir yoğurt yemesi vardır" atasözü hiçbir zaman uygulanamaz. Tersine her yemeğin belirli bir yenme biçimi vardır. Bu kurallara örnek verecek olursak;
PİLİÇ:
Piliçdaima çatal ve bıçakla yenir. Kemikleri hiçbir zaman ağıza götürülmez. Etler bıçakla kemikten ayrılır ve çatalla ağıza konur.
BALIKLAR:
Önce baş çıkarılır. Sonra da çatal ve balık bıçağı ile baştan kuyruğa doğru ikiye ayrılır. Sonunda bıçağın ucu ile kılçık tamamıyla ayrılıp çıkarılır. Ayrılan kılçıklar tabağın içine ya da tereyağı tabağına konur. Etli kısmı çatal ya da bıçakla ufak parçalara bölünerek yenir. Eğer bunların arasında küçük kılçık parçaları kalmışsa bunları ağzımızdan parmaklarımızın ucuyla çıkarmalıyız. Çok küçük balıklar (gümüş v.b) başı ile beraber çiğnenerek yenilir.

MAKARNA:
Makarnayı İtalyan usulü yemek için; çatal ve kaşık kullanılır. Kaşık sol elde tabağa dikey yakın bir şekilde tutulur. Sağ eldeki çatal ile bir kısım makarna alındıktan sonra dişleri kaşığın iç yüzüne dayanmış olan çatalı çevirerek makarna iyice çatala sarılmış olur ve bu şekilde ağıza götürülür. Alışılmış yeniliş tarzında ise; makarna çatal ve bıçakla küçük kısımlara ayrılır ve çatala alınarak ağıza konulur.
İSTAKOZ VE YENGEÇ:
Küçük kıskaçlar sofrada bir ceviz çekici ile kırılıp elle ayıklanır. İstakoz ve yengeç özel takımla yenir fakat bunların bulunmadığı zaman balık takımı kullanılabilinir. Ayıklanmış olan et eritilmiş tereyağına mayoneze ya da özel olarak hazırlanmış salçaya batırılıp yenilir.
İSTİRİDYE:
Sol el ile tutulur ve özel istiridye çatalı ile et kısmı kabuktan ayrılır. Arzu edilirse salçaya batırılabilinir ve bir lokmada ağıza konulur.
SANDVİÇLER VE KANEPELER:
Çaylarda ikram edilen küçük sandviç ya da kanepeler elle yenilir. Eğer çok ufaksalar bir lokma halinde ağıza sokulur. Daha büyük ve bir iki tabakalı sandviçler ise çatal ve bıçakla yenilir.

**Sword_of_HeLL** · 10.01.10

SOFRADA MEYVE YEME İNCELİKLERİ

ELMA ARMUT:
Helezoni olarak soyularak ya da dört parçaya ayrıldıktan sonra ayıklanarak elle ya da meyve çatalı ile yenir.

MUZ:
Samimi bir ortamda: Muz kabukları alt ucuna kadar soyulup orada bırakılabilinir. Tamamı ile soyulup atılmaz.
Resmi bir ortamda: Kabuklar tamamen çıkarılır ve meyve bıçağı ile kesildikten sonra ağıza götürülür.

KAYISI ERİK KİRAZ:
Bir ya da iki lokmada yenilir.Çekirdek ağızda ayıklanıp avuca alınarak tabağa konulur .

ŞEFTALİ:
Yarma şeftali: ikiye bölünerek kolayca çekirdeği çıkarılır ve yenilir.
Yarma olmayan şeftali: Dörde ayırılıp kabuğu soyulduktan sonra bıçakla küçük parçalara ayrılarak çatal ile yenilir.

PORTAKAL:
Helezoni olarak soyulur ve dilimlere ayrılıp tabağa konulur dilimler küçükse bir lokmada büyükse kesilerek el ya da meyve çatalı ile yenilir.

KAVUN:
Dilimlere ayrılarak tabağa konulur. Dilimler bıçakla ufak lokmalara ayrılır yada kaşıkla yenilir. Eğer üzerinde çekirdek var ise bunlar ağızda ayıklanır ve avuç içine alınarak tabağa konulur.

ÇİLEK:
Sapları daha önceden çıkarılmış küçük çilekler kaşıkla yenilir.
Bunların üzerine toz şeker ekilir ya da krema konulur. Fakat büyük çilekler bazen sapları ile sofraya getirilir. Bu takdirde saptan tutup şekere batırmak ve ısırıp yemek gerekir. Elde kalan sap tabağa konulur.

YEMEK MASASI DÜZENİ

Tabaklar aile sofrasında yada yakın dostlara samimi konuklara verilen davette kullanılandan ayrı daha büyük daha kıymetli porselenden renkli yada kenarları yaldızlı olmalıdır.

Tabağın sağına bıçaklar ve kaşıklar soluna ise çeşitli boyda ve kullanılma yeri değişik çatallar yerleştirilir.

Bunların oyuk tarafları hep yukarı doğru konulmalıdır. Takımlar birbirinden ve tabak kenarlarından birer santim uzakta bulunmalıdır.Her bir takıma üçten fazla çatal ve bıçak konulmaz. Yemek süresinde gerektikçe yenileri konulur.

Bıçakların üst tarafına sağa doğru bardaklar dizilir. Bardaklar hep aynı örnekte olmalı ve sağdan sola doğru en büyüğünden küçüğüne doğru gitmek üzere dizilmelidir. Değişik boydaki bardaklar; su şarap ve içki çeşitleri içindir. Aile sofraları dışında şaraba su katmak ayıptır.

İçme suyusürahilere konulur maden suları ise kendi şişeleri ile sofraya getirilir.

Bira kristal kaplara konarak sunulur. Kırmızı yada beyaz adi şaraplar ufak sürahiler içinde herkesin sıkılmadan kullanabileceği sayıda sofraya konulur. Özel ve pahalı şaraplar şişelerinde saklanır; fakat hiç bir zaman sofrada bulundurulmaz.

SOFRA GÖRGÜSÜ

Herkes yerli yerine oturduktan sonra konuklar kendilerine ait tabağın içindeki peçeteyi alıp açar ve dizlerinin üzerine koyarlar. Birçok kimseler sabredemeyip henüz yemek gelmeden bir ekmek koparıp ağızlarına atarlar. Bu terbiyesizce bir davranıştır.

Servis şu sırayı izleyerek yapılır;

1-Ev sahibi bayın yanında oturan bayan
2-Solundaki bayan
3-Öncelik sırasına göre diğer bayanlar
4-Ev sahibi bayan
5-Onun sağındaki davetli
6-Solundaki konuk
7-Onu izleyen baylar
8-En sonrada ev sahibi bay

Her erkek yanındaki bayanla arasıra nazik ve neşeli konuşmalar yapar;onu bırakıp başkaları ile fazla ilgilenmez. Yeri gelince elbette sohbete karışır. Sofra başında din politika gibi ağır konular işlenmez daha çok eğlendirici ve herkesi ilgilendirici konulara değinilir.

Yanımıza düşen bayanlara ayrıca hizmet etmemiz gerekmez; bu ödevi hizmetçiler yaparlar. Terbiye kusurları sofrada pek çabuk göze batar; onun için her davranışımızı kontrol etmemiz gerekir.

Büyük tabaklarda sunulan et yemeklerinden en iyisini seçip çıkarmak doğru değildir. Kesilmiş ve dizilmiş et parçalarından sırayı bozmadan birisi çıkarılmalıdır. Tavuk ve benzeri yemeklerden sevdiğimiz parçayı seçip almak hakkımızdır fakat bunu yaparken çok oyalanmamalıyız. Bir kez alınan parçayı bırakıp yenisi ile değiştirmek terbiyesizliktir.

Sunulan yemeklerden birini yemek istemezsek "Teşekkür ederim" diyerek uzak durmak yeter.

ASLA VE ASLA YAPILMAYACAKLAR

Ev sahibesi davet etmeden sofraya oturulmaz.
Bayanlara oturmaları için yardım etmemek. (sadece iki yanınızda oturacak olanlar )
Ev sahibesi yemeğe başlamadan başlanmaz.
Çorba sıcaksa üfleyerek soğutulmaz.
Yerken ağız gürültüsü çıkarılmaz.
Sunulan tepside önüne isabet eden parça alınır asla seçilmez.
Tabağa büyük miktarda alınmaz.
İkinci bir kere yemek teklif edilmez ise istenilmez.
Dirsekler masa üstüne eller masa altına koyulmaz.
Ağız dolu iken konuşulmaz.
Hızlı yemek yenilmez yemeği diğer misafirler ile birlikte bitirmek esastır.
Konuşurken çatal bıçak ile hareket yapılmaz.
Çatal bıçak yalanmaz.
Ekmek ısırılarak koparılmaz.
İzin istenmeden masadan kalkılmaz.
Masa terkedildiğinde peçete katlanmaz.Olduğu gibi sandalyenin üstüne bırakılır.

**Sword_of_HeLL** · 10.01.10

Yemekte Görgü Kuralları

• Bıçak kullanırken çatal sol bıçak sağ elle tutularak kesme işi yapılır.

• Masada çatal sola kaşık ve bıçak sağa yerleştirilir. Bıçak kaşık ile tabak arasına konur. Bıçak sağ elle tutulur ve işaret parmağı bıçağın keskin olmayan tarafına dayatılıp kesme işi yapılır. Bıçağı kullandıktan sonra masaya bırakmamalı tabağın üst yarısına size doğru yanlamasına ve keskin tarafı içe gelecek şekilde koymalıdır.

• Çatal ise kullanıldıktan sonra tabağın üzerine bıçağa paralel ve soluna çatalın sapı sağda ve ağzı yukarı doğru ya da bıçağı dik olarak konur.

• Kaşık bıçak gibi kullanılır. Esasen kahvaltı hariç kaşık sofrada sadece yemeğin başlangıcında çorba için gereklidir. Görgülü bir ev sahibi özel yemeklerde veya aile arasındaki yemeklerde kaşığı bıçağın sağına yerleştirir.

• Yukarıdakilerden başka masa düzeninde salata veya tatlı için çatal balık çatalı tatlı kaşığı buzlu içecek kaşığı çorba ve çay kaşığı kullanılabilir.

• Salata ve çere çatalı normal yemek çatalından kısa olup her iki işte de kullanılabilir. Salata yemekle beraber verilecekse çatal yemek tabağının sol yemek çatalının iç tarafına konur. Özel yemeklerde salata çatalı yemek çatalının dış tarafına konabilir.

• Balık çatalı diğerlerine oranla daha kısa ve düz olup kaşığın sağ tarafına yerleştirillr.
• Tatlı kaşığı tatlı tabağı içerisine konur. Fakat daha önceden de masadaki yerine konabilir.

• Çorba kaşıkları çorba tabaklarının sağ tarafında olup diğerlerine oranla en uzun saplı olanıdır.

• Büyük servis çatal ve kaşıkları servis masalarında servis edilecek yemek tabaklarında bulunur. Tabağınıza servisi kendiniz bunlarla yapmalısınız.

• En resmi masalarda bile üçten fazla çatal ve gene üçten fazla bıçak bulundurulmaz. Ancak gerektikçe kullanılacağı yiyeceklerle beraber servis yapılır.

• Özellikle öğle veya akşam yemeklerinde bütün konuklar için masaya önceden yerleştirilmiş bir servis tabağı bulunur. Bu tabak öteki tabaklara göre daha büyükçe olup sonradan servis edilen tabaklar bunun üzerine konurlar.

• Salata tabakları daha çok düz ve yuvarlak olurlar. özel yemeklerde yemek salata ile aynı tabakta servis edilebilir.

• Çorba tatlı ve meyva tabakları daima bir başka tabağın içinde servis edilir.

• Sürahi bıçakların üst tarafına konur ve su bardakları konuklar yerlerini almadan doldurulur.

• Şarap bardakları sürahinin sağına ve masanın kenarına yakın yerleştirilir.

• Peçeteler resmi olmayan yemeklerde çatalların soluna resmi yemeklerde servis tabağının içine konur. Masaya oturonca ev sabiresi peçeteyi alır almaz siz de onu takip etmeli ve peçeteyi sağ üst köşesinden tutarak a.çıp dizlerinize yerleştirmelisiniz. Peçeteler kullanıldıktan sonra resmi yemeklerde tabağın sağına bırakılabilir. Özel yemeklerde kağıt peçete konmuşsa bunlar tabağın sağına bırakılır. Kağıt peçeteleri elinizde buruşturup topaç haline getirmek ayıptır. Resmi yemeklerde sofraya oturduktan sonra tabağa el sürmek veya hele garsonun işini kolaylaştırmak için ona uzatmak görgüsüzlüktür. Konuk hizmet etmez. Konuklara hizmet edilir ve esasen bu maksatla davet edilmişlerdir.

• Yemekten sonra peçetelerin katlanması ev sahibınden bir davet daha istediğiniz anlamına geldiğinden uygun değildir. Yemek esnasında masadan kalkmak gerekirse peçete sandalye üzerine veya masanın size ait boş yerine bırakılabilir. Peçeteye ağzını etrafa göstermeden silmeli ve peçetenın yağlanan veya kirlenen kısımlarını diğer konuklardan gizlerneye çalışmalıdır.

Seçenekler	Arama
Yazdırılabilir şekli göster Sayfayı E-Mail olarak gönder	Arama: Gelişmiş arama yap
Stil
Normal Hybrid Şeklinde gösterime geç Ağaç şeklinde gösterime geç

Benzer Konular
Konu	Konuyu Başlatan	Forum	Cevaplar	Son Mesaj
Sofra Tuzu (Sodyum Klorür) Nedir? Sofra Tuzunun Özellikleri ve Kullanım Alanı Nereler	ThinkerBeLL	Fizik & Kimya	0	04.01.10 01:37
Sofra Düzeni ve Servis :: PEÇETELERİN KULLANILIŞI	EmulatoR	Rss Yemek Tarifleri	0	04.04.09 14:00
Sofra Düzeni ve Servis :: İki sosla süsleme	EmulatoR	Rss Yemek Tarifleri	0	22.12.08 22:22
Sofra Düzeni ve Servis :: SOFRADA OTURUŞ	EmulatoR	Rss Yemek Tarifleri	0	29.11.08 20:22
Atatürk'ün sofra arkadaşları	Sword_of_HeLL	Atatürk'ün Hayatı Ve Anıları	0	12.06.08 22:50

Konuyu Toplam 1 Üye okuyor. (0 Kayıtlı üye ve 1 Misafir)