Konu: Difteri (Kuş Palazı)-Genel Bilgiler-Belirti ve Bulgular-Nedenleri...

Difteri (Kuş Palazı)-Genel Bilgiler-Belirti ve Bulgular-Nedenleri...






Genel Bilgiler;


Croup larinksin (ses tellerinin) ve bu bölgeye komşu nefes borusu bölgelerinin enfekte olması iltihaplanması ve şişmesi durumudur. Bu hastalık her yaşta görülebilmekle birlikte sıklıkla 6 yaştan ufak çocuklarda görülür. Nefes borusu tıkanırsa acil girişimde bulunmak gerekebilir. Böyle bir tıkanma zorlu nefes almaya ve bu hastalığın en tipik özelliği olan havlama sesine benzer öksürüğe neden olur.


Belirti ve Bulgular;


· Ateş (bazen)
· Sesde boğuklaşma (kısılma)
· Havlar gibi öksürük ve zor nefes alma (özellikle geceleri artar)


Nedenleri;


Bulaşıcı viral veya bakteriyel enfeksiyonlar


Risk Faktörü : Çeşitli allerjiler


Olası Komplikasyonlar :


· Hava yolu tıkanması
· Çok nadiren ciddi tıkanmaya bağlı ölüm


Tedavi : Evde Bakım;


· Çocuk akinleştirilmeli. Gerginlik solunum sıkıntısını arttırır.
· Banyoda buhar oluşturulur banyo havası tümü ile buharla doyduktan sonra banyo kapısı açılarak içeri soğuk hava girişi sağlanır. Çocuk 10 dakika bu havayı soluduğu halde solunum sıkıntısı sürerse hastaneye götürülür.


İlaç Tedavisi :


Croup bakteriyel enfeksiyon sonucu gelişti ise doktorunuz antibiyotik verir. Ancak çoğu vakada etken virüsler olduğu için antibiyotik tedavisi sıklıkla gereksizdir.


Aktivite :


Croup atakları sırasında çocuk dinlendirilmeli soğuk havada dışarıda oynamasına izin verilmemelidir.


Diyet :


İştah azalabileceği ve öksürüğe bağlı kusmalar olabileceği için sık fakat az miktarlarda sıvı gıdalar verilmelidir.


Okula veya Anaokuluna dönüş :


Ateşin düşmesi iştahın artması ve günlük aktivitelerin normale dönmesinden sonra; bu yaklaşık bir hafta zaman alır.


Hangi Durumlarda Hastaneye Acilen Gitmeli?


Çocuğunuzun soluk almada zorlanıyor ve suyu veya tükürüğünü yutamıyorsa
Bir dakikada solunum sayısı 80’in üzerinde ise
Solunum zorlu ise boyunda ve göğüs kafesinde çekilmeler oluyorsa
Tırnaklar ve dudaklarda morarma gelişirse
Evde banyoda soğuk buhar tedavisi ile belirtiler 30-60 dakika içinde düzelmiyorsa
En yakın Çocuk Acil Poliklinik Bölümüne başvurulmalıdır.

Difteri

Bu maddedeki yazılar yalnızca bilgi verme amaçlıdır.

Difteri halk arasında kuşpalazı olarak da bilinen corynebacterium diphteriae isimli mikroorganizmanın boğaz burun göz ve derideki yaralarda yerleşmesiyle ortaya çıkan bulaşıcı bir hastalık.
Bebeklerin 2-4 ve 6. aylarında tatbik edilen DBT karma aşısı içinde yer alan ve difteri mikrobunun toksininin sayıflatılmasıyla yapılan difteri aşısının yaygın olarak kullanılması sebebiyle günümüzde aşılanmayanlarda tek tük ortaya çıkan bir hastalıktır.
Difteri basili düz veya hafif bükük silindir şeklindedir. Kalınlık ve boyları değişiktir. 34-38 derecede ürerken toksinini (zehirini) salgılar. Toksin insan ve bütün hayvanlar için oldukça tehlikelidir. Dokularda harabiyet ve sinirlerde felç yapar.
Difteri oldukça yaygın bir hastalıktır. Soğuk mevsimlerde daha fazla görülür. İki yaşından önce sadece burun ve yara difterisi şeklinde raslanır. Çocuğa annesinden geçen antikorlar onu bir süre hastalıklardan korur. Kuşpalazı tablosunu yapan tipik difteri özel bir anjin türüdür. Tipik hastalığını yapabilmesi için boğazın lenf dokusunda ve özellikle bademciklerde tutunması gerekir. Bademcikler ancak iki yaşından sonra olgunlaştıklarından ancak bu yaşlarda hastalığa duyarlık başlar. Daha sonra çocuk dış çevre ile temasa geçer. Oyun yaşında devamlı olarak sıcak-soğuk ve dış ortam etkilerine maruz kalır. Boğazda adi bakteri iltihapları olur doku direnci kırılır. Bu arada difteri basili de girerse hastalığın özel tablosu meydana gelir. Bir şahıs erişkin yaşlarına kadar difteri basili ile temas etmemiş ise her yaşta hastalığa yakalanabilir. Büyüklerin hastalığı çocukların hastalığına göre daha hafif geçmektedir.
Difterinin bulaşmasında hastalar ve taşıyıcılar rol oynamaktadır. Portör
Difterinin kuluçka dönemi ortalama 2 ila 4 gün arasında değişir.
denilen taşıyıcılar hastalığı bulaştırabilme özelliğinde olan ancak kendileri hastalık belirtilerini gösteremeyen kişilerdir. Bunlar boğaz salgıları ile devamlı olarak difteri basilini yayarlar. Hastanın kullandığı çamaşır havlu yemek takımları oyuncaklar vasıtasıyla bulaşabilir.

Corynebacterium diphtheriae

Hastalık belirtileri

Difteri mikrobu yerleşmiş olduğu organa göre değişik belirtiler yapar. Tek başına difteri denince boğaz difterisi anlaşılır. Ayrıca gırtlak difterisi (krup) burun difterisi vardır.

Boğaz difterisi

Sinsi olarak başlar. Hastalarda neşesizlik halsizlik iştahsızlık olur. Bazan titreme ile 39-40 °C'ye çıkan ateş başağrısı ve kusma ile başlayabilir. Toksinin kana karışmasının ilk günlerinde nabız hızlanır. Hastanın rengi soluk sarıdır.
Difteri basili genellikle bademcikler üzerinde bazan da yutak üzerinde yerleşmiştir. Bademcikler kızarmıştır hafif şiştir. İlk 24 saat sonunda bademcikler üzerinde sarı-gri renkte bir-iki nokta belirir sonra bunlar genişleyerek bir gün içinde bütün bademcik yüzeyini kaplayan yalancı bir zar yapar. Bu zar giderek çevreye yayılır. Hastanın ağzı fena kokar. Çevre dokular şişmiştir. Yutak daralır yutmayı imkânsız bir hale getirir. Yalancı zar gırtlağa doğru da ilerleyerek nefes almayı da zorlaştırır. Yalancı zar altındaki mukoza (örtüye) sıkıca yapışmıştır. Zorlanarak kaldırılırsa altındaki mukoza kanar. Zarı kaldırılmış mukoza üzerine ertesi gün bakılırsa yeniden zar meydana geldiği görülür.
Difteride boyundaki lenf bezeleri şişer bu bezeler basmakla ağrılıdır. Hastalığın başlangıcında görülen başağrısı solukluk halsizlik hızlı nabız idrarda protein bulunması mikrobun zehirinin kana geçmesi ile ilgili belirtilerdir. Her geçen gün bunlar biraz daha ilerler. Kaslar iyice gevşer hasta çok halsiz ve sıkıntı içindedir. Bazan şuur bozuklukları ve havale görülebilir. Şiddetli durumlar koma ile sonuçlanır. En mühim belirtiler dolaşım sisteminde görülür. Önce nabız sayısı artar. Hastalığın ikinci haftasında tansiyonu oldukça düşen hastanın uçuk olan rengine morarma da eklenir. Kalp sesleri giderek zayıflar nabız sayısı azalır kalp yetmezliğe girer. Çünkü zehir kalp kasına da etki eder. Ağır vakalar ve zamanında tedaviye alınmayanlar genellikle ikinci haftanın sonunda ölürler. Hiç idrar yapamama hali ölümün yakın olduğunun habercisidir. Zehirlenmenin çok fazla olduğu vakalarda ağız ve burun kanamaları olur ki bunlar da ölümle sonuçlanır.
Difteri en çok anjinle karışır. Hekimin bunu nazarı dikkate alması gerekir.

Gırtlak difterisi (Krup)

Genellikle 1 ila 5 yaşları arasında bulunan çocukların tehlikeli bir hastalığıdır. Hastalığın 3 dönemi vardır.
Disfoni (Ses kısıklığı) dönemiAteş öksürük ve ses kısıklığı ile sinsice başlar. İlk zamanlar bir soğukalgınlığı şeklindedir. Öksürük çift sesli havlar gibi ve serttir. Ses telleri şiştir ve kızarıktır. İlk günlerde küçük olan yalancı zarlar hızla yayılır şişlik artar. Ses kısıklığı 2-3 gün sürer.Ara ara gelen nefes darlığı dönemiŞişlik ve yalancı zarlar solunumu engellemektedir. Hava daralmış aralıktan geçerken bir ses çıkartır. Nefes darlığı nöbetleri hastanın heyecanlanmasından sonra veya kendiliğinden olur birkaç saate kadar sürer. Başlangıçta nöbetler arası uzundur. Sonra gittikçe sıklaşır ileri dönemde nöbet sırasında çocuk boğulur gibidir.Nefes alamama dönemiGırtlak difterisinin sonudur. Sinir sistemi tembelleşir refleksler zayıflar. Hasta aldatıcı bir sükunete girer. Kalp hızlı çarpar solunum çok sathidir. Renk soluk mavi olur. Bundan sonra komaya giren hastada arada sırada görülen havalelerle hayat sona erer. Gırtlak difterisi ya burun difterisinden sonra veya boğaz difterisinin yayılması ile olur.

Burun difterisi

Belirtisi azdır en mühimi tek veya iki yanlı burun akıntısıdır. Hastalık eskidikçe akıntı koyulaşır cerahatlı ve kanlı bir nitelik alır. Çok kez akıntı nezle sanılarak önem verilmediğinden hastalık geç tanınır. Burundan zehirin kana karışması az olduğundan kalp ve damar belirtileri ve felçlere rastlanılmaz. Uzun süre tedavisiz kalan burun difterisi zehiri iç kulağı etkileyerek sağırlık yapabilir. Bazan gırtlak difterisine yol açabilir.
Burun difterisi genellikle iki yaşından önce görülür.

Solunum yolları dışı mukoza difterileri

Kulak difterisi nadirdir. Burunda veya boğazda bulunan difteri mikroplarının östaki borusu aracılığı ile orta kulağa geçmesinden olur. Ateş kulak ağrısıyla başlar. Zar delinebilir. Cerahatli bir akıntı vardır.
Göz difterisi de nadirdir. Genellikle boğaz burun difterisi bulunanların mikrobu gözlere bulaştırması sonucu meydana gelir. Tedavi edilmezse körlükle neticelenir.

Dölyolu difterisi

Daha çok yaralanmalarda ve cinai düşüklerde veya nadir olarak operasyonlar (ameliyatlar) sonucunda görülmektedir. Mikrop tozlarla yara üzerine gelir veya taşıyıcı kişilerden bulaşır. Değişik büyüklükte yuvarlak oval veya düzensiz sınırlı gri-sarımtrak renkte deri gibi kalın bir cerahat örtüsü yapar. Had vakalar kısa sürede müzmin olanlar ise birkaç ayda kendiliğinden iyi olur.

Difteri felçleri

3 ila 7 hafta içinde meydana gelirler. Felçlerin en çok görüldüğü yerler yumuşak damak göz kalp yutak gırtlak diyafram adalesi çevresel sinirler ve bacaktır. Bu felçler mikrobun zehirine bağlı olarak hasıl olur. Felç olan organların vazifelerini yapamamalarına bağlı olarak değişik belirtileri ortaya çıkar. Mesela yumuşak damak felç olursa hastanın içtiği su burundan gelir ve hım hım konuşur. Hasta iyiliğe dönerse bu felçlerde yavaş yavaş iyileşir.
Difteri teşhisinde kullanılan Schick Testi hastalarda çok defa pozitiftir. Hastanın kanında toksine (zehire karşı) savunma cisimciklerinin (antitoksin) bulunmadığını gösterir.

Tedavi

Hasta yatak istirahatine alınır (1.5-2 ay). Özel tedavi antitoksik serumla yapılır. Bu serum kandaki difteri zehrini etkisiz hale getirir. Ayrıca difteri zehiri böbrek üstü bezini de etkilediğinden bu hastalara kortizon ihtiva eden ilaçlar iyi gelir. Direkt olarak difteri basilini öldürmesi için de yüksek doz antibiotik gerekir. Hastaya serum takılır. Ağızdan da uygun sulu besinler verilir.
Gırtlak difterisinin nefes darlığı döneminde hayat kurtarıcı olarak çok kere boğazı dışardan delip havanın buradan kolay giriş-çıkışını sağlamak gerekebilir ki bu işleme trakeostomi ismi verilir.

Difteriden korunma

Bunu sağlamak için:

1. Hastalar tecrit edilmelidir.
2. Difteri mikrobunu taşıyan şahıslar testlerle tesbit edilip tedaviye alınmalıdır.
3. Her çocuğa okul öncesi yaşlarında difteri aşısı yapmalıdır. Okullarda ve sağlık ocaklarında bu aşı karma aşılar içerisinde uygulanmaktadır.

Tarihçe

1826 da Pierre Bretonneau tarafından klinik bulgular tarif edilerek Difteri adı verilmiştir. Bretonneau membranöz kruplu bir hastada kızıldan difteriyi ayırarak tarif etmiştir. 1923 de hastalığın emin ve etkili aşısı bulunarak uygulamaya konmuştur. 1883 de difteri basili Edwin Klebs tarafından tarif edilmiş ve Friedrich Loeffler tarafından kültürü yapılmıştır ve bu nedenle de 1884 den itibaren Klebs-Loeffler basili adı verilen bu basilin hastalığın etyolojisinden sorumlu olduğu kabul edilmiştir. 1888 de Emile Roux ve Alexandre Yersin basilin imal ettiği ekzotoksini tarif ederek myokardit ve nöritin nedenlerini açıklamışlardır. 1893 de Behring toksinin antitoksin tarafından nötralize edilerek insan ve hayvanlarda immunite sağladığını göstermiştir. 1924 de Ramon toksini formalinle birleştirerek toksoid yapmış ve immünizan ajan olarak kullanmıştır.

Difteri “Korinobakterium difteri” adlı bakterilerin yol açtığı bir bulaşıcı hastalıktır. Hastalık özellikle solunum yollarının başlangıç bölümlerinde neden olduğu iltihaplar ve bakterinin ürettiği zehirin kalp ve sinir sisteminde oluşturduğu bazı bozukluklarla Özellik kazanır. Korinobakterium difteri protein yapısında “Egzo-toksin” denilen bir zehir maddesi hazırlar. Bu zehir hastalığın belirtilerinin pek çoğuna neden olur. Hastalık etkeni solunum sisteminden vücuda girer. Difteri mikrobunu taşıdığı halde hastalan-mayanlar ya da hasta olanlar mikrobun başkalarına bulaşmasına neden olurlar. Deri göz cinsel organlar ve kulak yoluyla da bakteriler bulaşabilir. Buna göre de değişik klinik tablolar ortaya çıkar. En sık görüleni “Difteri anjini” dir. Mikrop genellikle girdiği bölgede ürer ve zehir maddesini hazırlar. Zehir maddesi daha sonra kan dolaşımına katılarak tüm vücuda yayılır.

Zehir maddesi kalp böbrekler ve çevresel sinir liflerinde bozukluklara yol açar. Mikrop vücuda girdiği bölgelerde “Membran” denilen bazı kabukların oluşmasına neden olur. Bu kabuklar fibrin bakteriler epi-tel hücreleri ve fogosit hücrelerden oluşur. Kabuklar beyaz-mavi renkte ve kalındır. Bir süre sonra yerlerinden koparak düşerler. Bu kabuklar solunum yollarında oluşur döküldüklerinde solunum yollarında tıkanmaya ve bu nedenle boğularak ölümlere de yol açabilirler. Hastalığın kuluçka süresi 1-7 gün arasındadır. Difteri belirtilerini iltihabın yerleştiği bölgelere göre ayrı ayrı inceleyeceğiz. Buruna yerleşen difteri genellikle burnun Ön bölgelerindedir. Hastalık sırasında burun denklerinin birinden serum ve kan karışımı gibi bir akıntı gelir. Gırtlağa yerleşen difteride hasta boğaz ağrısından yutma güçlüğünden bulantı kusma baş ağrısı ateş yükselmesinden yakınır. Hastaların boğazına bakıldığında “Membran” denilen kabuklar görülebilir. Bu kabuklar kaldırılırsa alttaki doku kanar. Difteri deride de özel olmayan yaralara neden olabilir. Bu yaralardan mikroplar çevreye saçıhr.

Difteri hastalarının yaklaşık 2/3′ünde difteriye bağlı olarak kalpte iltihap (miokardit) gelişir. Ancak yaklaşık % 10′unda kalpteki bozukluk klinik olarak belirti gösterir. Kalbin kasılma ritminde bozukluklar gelişebilir. Bu bozukluklar ölüme yol açabilecek kadar tehlikeli olabilirler. Çevresel sinir liflerinde de iltihabı değişiklikler gelişerek bu sinirlerin işlevlerinde bozukluklar ortaya çıkar. Bu bozukluklar vücudun bazı bölgelerinde duygu kusurları ve/veya kas kasılmalarında bozukluklar biçiminde olur. Difteri hastalarının başkalarından ayrı bir yerde tutulması ve kesin yatak istirahatı gerekir. Hastalığın tedavisinde etkili olan tek yol hastaya “antitoksin serum” zerk edilmesidir. Antitoksin hastalığın yaygınlığına göre 5000-100000 ünite arasında değişen dozlarda verilebilir Antiserum verilmeden önce hastanın at serumuna karşı duyarlığı araştırılmalıdır- Antitoksinin olabildiğince erken verilmesi gerekir. Çocuklar 2-3 aylık olduklarında difteri aşısı olmalıdırlar. Difteri aşısı “Anatoksin”dir. Yani zehir özelliği ortadan kaldırılmış ama antijen özelliği korunan difteri zehiri maddesidir. Aşılama tetanos ve boğmaca aşılarıyla birlikte karma aşı olarak yapılmaktadır. Aşılama tablosu ayrı bir başlık altında verilmektedir.