İdil Biret (İdil Biret Kimdir? - İdil Biret Hayatı Biyoğrafisi Hakkında)
Müzik Yaşamı

İlk piyano derslerini Mithat Fenmen'den aldı. TBMM'nin çıkardığı özel kanunla yedi yaşında Fransa'ya gönderildi. Nadia Boulanger'nin gözetiminde Paris Konservatuvarı'nın yüksek piyano eşlikçilik ve oda müziği bölümlerini birincilikle bitirdi.
Beş kıtayı kapsayan sayısız konserlerinde Boston Senfoni Leningrad Filarmoni Leipzig Gevvandhaus Dresden Staats Kapelle Sidney Senfoni Tokyo Filarmoni Paris Senfoni gibi orkestralarla Boult Kempe Keilberth Sargent Montreux Leinsdorf Scherchen Rozhdestvensky Mackerras gibi ünlü şeflerin yönetiminde çalmıştır. Montreal Royan Atina Persepolis Berlin Ruhr dahil olmak üzere birçok uluslararası festivale katıldı. Gene "Uluslararası 1. İstanbul Festivalinde Yehudi Menuhin ile Ludwig van Beethoven'in sonatlarını 1986 "Montpellier Festivali"nde Beethoven Senfonileri'nin Franz Liszt tarafından yapılan piyano uyarlamalarının tamamını dünyada ilk kez dört konserde seslendirdi.
Kraliçe Elisabeth (Belçika) Van Cliburn (ABD) Busoni (İtalya) Liszt (Almanya) İskoçya gibi birçok uluslararası piyano yarışmasında jüri üyeliği yapan İdil Biret'in aldığı ödüller arasında "Lili-Boulanger" (Boston) "Harriet Cohen/Dinu Lipatti" (Londra) Polonya hükümetinin "kültür liyakât" ve Fransız hükümetinin "Chevalier de I'Ordre National de Merite" nişanları da bulunmaktadır.
İdil Biret 1971 yılından beri Devlet Sanatçısı'dır. Bugüne kadar seslendirdiği plak ve CD'lerin sayısı 80'i geçmektedir. Bunlar arasında plak tarihinde ilk kez komple proje halinde seslendirilen Beethoven/Liszt Senfonilerinin tamamı Frederic Chopin'in bütün piyano eserleri Johannes Brahms'ın bütün solo piyano eserleri ve konçertoları Sergei Rachmaninoff'un bütün piyano eserleri yer almaktadır. Bunlar pek çok eleştirmenin hayranlığı ile karşılanmış ve sanatçının "çağımızın en önde gelen piyano ustalarından biri" olarak nitelenmesine yol açmıştır.
1995'te Chopin'in bütün eserleri dizisi Varşova'da yapılan "Chopin Plakları Büyük Ödülü" yarışmasında jüri özel ödülünü almıştır. Aynı yıl kaydettiği Fransız besteci Pierre Boulez'in üç sonatını içeren CD Paris'te yılın "Altın Diyapozon" ödülünü almış ve Le Monde gazetesi tarafından 95 yılının en iyi plakları arasına seçilmiştir. 1997 yılında 100. Ölüm Yıl Dönümü nedeniyle Brahms'ın tüm solo piyano eserlerini 5 konserlik bir dizide seslendirmiştir.
Fransız yazar Prof. Dominique Xardel'in "İdil Biret-Une pianiste Turque en France” (Fransa’da bir Türk Piyanist İdil Biret) kitabı 2006 yılının Eylül ayında Fransa'da yayınlanmıştır. 2007 yaz başında Üner Birkan tarafından "Dünya Sahnelerinde Bir Türk Piyanisti: İdil Biret" ismiyle Türkçe'ye çevrilmiştir. Daha önce İdil Biret'in de yer aldığı "Piyanistler" adında birçok piyanistle yapılan söyleşilerden oluşan bir kitap yapan Dominique Xardel yalnızca İdil Biret'i anlatan bu yeni kitabında sanatçının hayatı ve kariyerinin yanısıra bir çok değişik konudaki düşüncelerini de aktarmaktadır. Kitap 2007'nin Ekim ayında Stacatto-Verlag yayınevi tarafından Almanya'da "Idil Biret: Eine Türkischen Pianistin auf den Bühnen der Welt" adıyla yayınlanmıştır.

Ödüller / Nişanlar
  • 1957 Paris Konservatuvarı Konservatuvar Birinciliği
  • 1952 yılında Paris Konservatuvarı'ndaki Yüksek Solfej ve Deşifraj bölümlerini Birincilik Ödülü ile bitiren Biret 1957 Haziran'ında Konservatuvar'da devam ettiği Piyano Oda Müziği ve Eşlikçilik sınıflarının her birinden Birincilik Ödülü ile mezun oldu ve "Birincilerin Birincisi" unvanını aldı.. Reine Laurent Ödülü ve Popelin mükafatlarını kazandı.
  • 1954 1964 Lily Boulanger Memorial Boston
  • 1961 Harriet Cohen - Dinu Lipatti Altın Madalyası Londra
  • Adelaide Ristori Nişanı İtalyan Hükümeti
  • 1974 Kültür/Liyakat Nişanı Polonya Hükümeti
  • Chevalier de l'Ordre du Mérite Fransa
  • 1995 Uludağ Üniversitesi Onursal Doktora
  • 1995 Grand Prix du Disque Chopin Varşova
  • 1995 Altın Diyapozon Fransa
  • 1971 Devlet Sanatçısı Türkiye
  • 1988 Boğaziçi Üniversitesi Onursal Doktora
  • Eskişehir Anadolu Üniversitesi Onursal Doktora
  • 1996 Sevda Cenap And Müzik Vakfı Onur Ödülü Altın Madalyası
  • 2003 Orta Doğu Teknik Üniversitesi Onursal Doktora
  • 2007 Polonya Üstün Hizmet Madalyası (Chopin eserleri kayıt ve seslendirmeleri nedeniyle)
  • 2007 35. Uluslararası İstanbul Müzik Festivali Onur Ödülü
Diskografisi
  1. The Art of Idil Biret: Bach - Brahms - Chopin - Debussy - Kempff Liszt/Berlioz - Rachmaninov - Schumann - Tschaikowsky 1997
  2. Johannes Brahms The Complete Works for Piano Solo and both Piano Concertos 2001
  3. Brahms Variations on a theme by Schumann op. 9 / Handel op. 24 / Paganini op. 3
  4. Brahms Piano Sonata No. 1 in C op. 1 Piano Sonata No. 2 in F Sharp Minor op. 2
  5. Brahms Piano Sonata No. 3 in F Minor op. 5 / Four Ballades op. 10
  6. Brahms Piano Pieces op. 76 / Two Rhapsodies op. 79 Fantasies op. 116
  7. Brahms Three Intermezzi op. 117 / Piano Pieces op. 118 & 119 Scherzo op. 4
  8. Brahms Waltzes op. 39 / Hungarian Dances Nos. 1 - 10 Naxos# Brahms Variations op. 21
  9. Brahms Theme and Variations / Sarabandes / Gavottes Gigues / Canons / Rakoczy March
  10. Brahms 51 Exercises WoO 6
  11. Brahms Waltzes op. 39 (2. versiyon)
  12. Brahms Piano Concerto No. 1 op. 15; Schumann Introduction and Allegro op. 134
  13. Piano ödül nişanı aldı
  1. Fryderyk Chopin Complete Piano Music
  2. Chopin Complete Piano Music Vol. 1
  3. Chopin Complete Piano Music Vol. 2
  4. Chopin Complete Piano Music Vol. 3
  5. Chopin Complete Piano Music Vol. 4
  6. Chopin Complete Piano Music Vol. 5
  7. Chopin Complete Piano Music Vol. 6
  8. Chopin Complete Piano Music Vol. 7
  9. Chopin Complete Piano Music Vol. 8
  10. Chopin Complete Piano Music Vol. 9
  11. Chopin Complete Piano Music Vol. 10
  12. Chopin Complete Piano Music Vol. 11
  13. Chopin Complete Piano Music Vol. 12
  14. Chopin Complete Piano Music Vol. 13
  15. Chopin Complete Piano Music Vol. 14
  16. Chopin Complete Piano Music Vol. 15
  17. Chopin Complete Piano Music Piyano Konçerto No. 1 op. 11
  18. Chopin Complete Piano Music Piyano Konçerto No. 2 op. 21
  19. Piano Music for Children: Debussy Tschaikovsky Schumann
  20. Faure Nocturne No. 13 B-Flat op. 119 from "Rarities of Piano Music at «Schloß vor Husum»" 1989
  21. Kempff Italian Suite op. 68 - Piano Sonata op. 47 Transcriptions of Bach - Gluck - Händel - Mozart
  22. Berlioz/Liszt: Symphonie Fantastique
  23. Rachmaninov Complete Works for Piano Solo the four Piano Concertos Paganini-Rhapsody
  24. Rachmaninov Etudes Tableaux op. 33 & op. 39
  25. Rachmaninov Préludes op. 23 / Cinq morceaux de fantaisie op. 3
  26. Rachmaninov Transcriptions and Arrangements (Bach Behr Bizet Kreisler Liszt Mendelssohn Mussorgsky Rimsky-Korsakoff Schubert)
  27. Rachmaninov Piano Sonata No. 1 in D Minor op. 28 / No. 2 op. 36
  28. Rachmaninov Morceaux de Salon op. 10 / Three Nocturnes Four Pieces
  29. Rachmaninov Piano Concertos Nos. 2 & 3
  30. Rachmaninov Variations on a Theme of Chopin op. 22 and other Piano Works
  31. Rachmaninov Piano Concertos Nos. 1 & 4 Rhapsody on a Theme of Paganini
  32. Rachmaninov Piano Concertos Nos. 2 & 3
  33. Rachmaninov Piano Concertos Nos. 1 & 4 Rhapsody on a Theme of Paganini
  34. Saint-Saens Piano Concerto No. 2 in G Minor op. 22 & No. 4 in C Minor op. 44
  35. Bach Piano Concerto No. 1 D minor BWV 1052 & W. A. Mozart - Violin Concerto No. 5 KV 219
  36. Beethoven Piano Concertos No. 1 op. 15 & No. 4 op. 56
  37. Beethoven Piano Concertos No. 2 op. 19 & No. 3 op. 37
  38. Piano Concerto No. 5 op. 73 "Emperor"
  39. Liszt Six Transcendental Studies after Paganini Sonata in B Minor
  40. Saint-Saens Piano Concerto No. 5 in F op. 103 & Ravel Piano Concertos in G Major & D Major for Left Hand
  41. Ludwig Van Beethoven The Complete Piano Sonatas Volume 1 No. 7 op. 10/3 No. 21 op. 53 «Waldstein» No. 25 op. 79
  42. Ludwig Van Beethoven The Complete Piano Sonatas Volume 2 No. 23 op. 57 «Appassionata» No. 28 op. 101 No. 31 op. 110
  43. Robert Schumann Fantasiestücke (Fantasy pieces) op. 12 & Johannes Brahms Three Intermezzi op. 117
  44. Johannes Brahms Variations on a Theme of Haendel op. 24 Variations on a Theme of Paganini op. 35
  45. Sergei Prokofiev Piano Sonate No. 7 & Bela Bartok Six Roumanien Dances - Suite op. 14 - Six Bulgarian Dances - Allegro Barbaro
  46. Ludwig van Beethoven Piano Sonata No. 15 "Pastoral" & Johannes Brahms Eight Capricci and Intermezzi op. 76
  47. Sergei Rachmaninov Variations on a Theme of Corelli op. 42 Moments musicaux op. 16
  48. Sergei Rachmaninov Variations on a Theme of Corelli op. 42 Moments musicaux op. 16
  49. Pierre Boulez Piano Sonata No. 2 & Anton Webern Variations op. 27
  50. Alban Berg Piano Sonata op. 1 with chamber music of Schoenberg and Webern 1975
  51. Maurice Ravel: Serenade grotesque Gaspard de la Nuit & Igor Strawinsky: The Five Fingers A Waltz for Children Three Scenes of Petrouchka 1976
  52. Sergei Prokofiev Piano Sonata No. 2 - Frédéric Chopin Two Mazurkas - Alexander Scriabi Piano Sonata No. 10 1977
  53. İlhan Mimaroğlu (* 1926) Sessions Castiglioni - Cangianti Bouccourechliev - Archipel IV Brouwer - Sonata «Pian e Forte» 1978
  54. Hector Berlioz Symphony Fantastique op. 114 Piano version by Franz Liszt 1979
  55. Sergei Rachmaninov Prelude in C sharp minor - Nikolai Miaskovsky Piano Sonatas No. 2 and No. 3 - Alexander Scriabin Five Preludes op. 74 1980
  56. Gustav Mahler Piano Quartet - César Franck Piano Quintet 1982
  57. Ludwig van Beethoven Piano Sonata No. 8 "Pathétique" Piano Sonata No. 29 "Hammerklavier" 1986
  58. Ludwig van Beethoven / Franz Liszt Complete Symphonies piano version by Liszt 1986
  59. Beethoven / Liszt Symphonies No. 6 and No. 9 piano transcriptions by Lizst 1990
  60. Beethoven / Liszt Symphonies No. 4 and No. 5 piano transcriptions by Lizst 1990
  61. Beethoven / Liszt Symphonies No. 3 piano transcription by Lizst 1990
  62. Beethoven / Liszt Symphony No. 9 4th Movement with complete symphony in original version
  63. Beethoven / Liszt Symphony No. 6 1st Movement with some other works for orchestra
  64. Franz Schubert 13 Songs piano version by Franz Liszt
  65. Richard Wagner 7 Opera pieces piano version by Franz Liszt
  66. Maurice Ravel Gaspard de la Nuit - Mirroirs - La Valse
  67. Frydyric Chopin Selected Piano Works Etudes op. 10 Nos. 3-6 8 12; Etudes op. 25 Nos. 1 5 7; Waltzes op. 18 op. 34/1-3 op. 42 op. 64/1-3 op. 69/1-2